Natte voeten?

Nederland en water. Het is een verhaal zo oud als ons landschap. Dijken, duinen, keringen en gemalen vormen het stille fundament onder onze economie. We vertrouwen erop dat het werkt. Altijd. Tot het een keer niet werkt.

Als zakelijk adviseur ben je dagelijks bezig met risico’s die zichtbaar en voorspelbaar zijn: brand, aansprakelijkheid, cyber. Overstroming voelt anders. Groot. Abstract. Iets voor Rijkswaterstaat, waterschappen en het Deltaprogramma. Maar ondertussen verandert het risicobeeld. En daarmee ook jouw adviesrol.

Dat is soms een ongemakkelijke realiteit. Want hoe vaak gaat het gesprek met een klant écht over overstromingsrisico’s? Niet alleen bij een pand pal achter de primaire dijk, maar juist ook bij die logistieke hal in een buitendijks havengebied. Of dat bedrijf op een bedrijventerrein dat beschermd wordt door een niet-primaire waterkering waarvan niemand precies weet hoe die ervoor staat.

 

Primair versus niet primair, hoe zit het ook alweer?

Nederland heeft bijna 3.500 kilometer primaire waterkeringen. Dat zijn onze dijken, duinen en stormvloedkeringen die bescherming bieden tegen zee en grote rivieren. Op dit moment voldoet ongeveer 61% daarvan aan de nieuwe wettelijke veiligheidsnormen. De rest moet vóór 2050 worden versterkt, een opgave van circa 1.360 kilometer.

De focus ligt in gesprekken vaak op de grote dijken. Maar voor individuele bedrijven zijn juist niet-primaire waterkeringen vaak bepalend. Nederland telt circa 10.000 kilometer regionale (niet-primaire) waterkeringen die bescherming bieden tegen overstromingen vanuit kanalen, regionale rivieren en boezemsystemen.

Uit recente toetsingen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is gebleken dat bijvoorbeeld ongeveer 87% daarvan als ‘goed’ werd beoordeeld, terwijl honderden kilometers nog niet voldoen of nader onderzocht moeten worden. De rapportage laat op lokaal niveau zien dat ook hier regelmatig trajecten worden afgekeurd of alleen met tijdelijke beheersmaatregelen veilig worden gehouden.

Voor een ondernemer op een bedrijventerrein achter zo’n kering is dat geen theoretisch detail. Dat is een continuïteitsvraagstuk.

 

Een recente wake-up call: Valkenburg

De overstromingen in Valkenburg in juli 2021 laten zien hoe snel water een lokale economie kan ontwrichten. Door extreme regenval trad de Geul buiten haar oevers en kwamen winkels, horeca en andere bedrijven onder water te staan. Er was geen sprake van het falen van een primaire waterkering, maar van wateroverlast vanuit het regionale watersysteem feitelijk het domein van niet-primaire waterkeringen en lokale waterbeheersing.

De overheid sprong uiteindelijk bij. Al twee dagen na de piek van de overstromingen werd besloten de Wet tegemoetkoming schade bij rampen (WTS) van toepassing te verklaren. Schade kon enkele weken later worden gemeld. Dat lijkt snel, maar de praktijk bleek weerbarstig. De totale schade liep op tot ruim €1,5 miljard en de afhandeling duurde lang. Ondernemers wachtten maanden op duidelijkheid en zelfs jaren later waren nog niet alle dossiers volledig afgerond.

De WTS bood verlichting, maar geen volledige oplossing. Het ging om een tegemoetkoming in materiële schade. Bedrijfsschade en daaruit voortvloeiende continuïteitsproblemen bleven grotendeels voor rekening van ondernemers zelf.

 

En hoe zit het met verzekeren?

Overstroming wordt vaak gezien als een niet verzekerbaar risico. Toch ligt dat genuanceerder. Op brandpolissen is schade door overstroming als gevolg van het falen van niet-primaire waterkeringen tegenwoordig (beperkt) mee te verzekeren. Binnen ons eigen SB excellent product bieden wij standaard een dekking van € 500.000, - op premier risque basis. Deze is optioneel uit te breiden naar € 1.000.000, -. Ook binnen onze beursfaciliteit kennen we deze mogelijkheid. Voor buitendijkse locaties of gebieden geldt dat deze veelal zijn uitgesloten.

Bij een doorbraak van een primaire waterkering ligt de dekking anders. Dat risico is in de regel uitgesloten. Voor grotere klanten zijn overigens wel losse dekkingen in de co-assurantiemarkt in te kopen.

Juist daarom is het belangrijk om verder te kijken dan alleen de polis. Denk aan preventieve maatregelen, opstelhoogtes van installaties, compartimentering en noodplannen. Want als het water komt, is schadebeperking vaak minstens zo bepalend als dekking.

 

Het gesprek aangaan

Overstromingsrisico’s zijn misschien minder tastbaar dan brand of cyber. Maar ze kunnen wel een grote impact hebben. De vraag is dus niet alleen wat er verzekerd is. De vraag is: heb jij het onderwerp al besproken?

Kijk nog eens naar je portefeuille. Zie je daar een klant met mogelijk ‘natte voeten’? Dan weet je wat je te doen staat.